تبلیغات
دنیای جغرافیا - مفهوم جغرافیا

مفهوم جغرافیا

شنبه 5 مرداد 1392 04:39 ب.ظ

نویسنده : بهیه هاشمی
ارسال شده در: مطالب علمی ،

ریشه، معنی و مفهوم واژه «جغرافیا»:

اصل كلمه یونانی و به صورت «جئوگرافیا» بوده و معرب آن «الجغرافیه» و واژه «جغرافی» و «جغرافیا» كه هر دو در زبان فارسی متداول و دارای یك معنی می‌باشند از زبان عربی گرفته شده است.

در زبان انگلیسی Geography (جئوگرافی) آمده و اسمی مركب است و از دو بخش؛

1- geo : پیشوند و به معنی «زمین» و «خاك» (گاهی به معنی «جغرافیا» و «جغرافیایی»)

2- graphy: پسوند و به معنی «هنر و فن نوشتن و شرح دادن و نمایش دادن» و «علم» و «دانش». بنابراین معنی بنابراین معنی واژه «فن یا علم یا دانش نوشتن و شرح دادن احوال زمین و نمایش نقشه آن بر روی كاغذ است.»(1)تعریف‌های متفاوتی از جغرافیا ارائه شده است و هر تعریف بر مبنای یك استناد علمی و یك مبنا و بحث استوار است‌‌. از مجموعه تعاریف چنین استنباط می‌شود كه جغرافیا بیان رابطة میان محیط و انسان تلقی می‌شود و به عبارتی بیان تمام اجزا و ضوابطی كه در محیط برای انسان نقش‌سازند و همچنین بیان اجزا و روابطی است كه از منظر انسان در محیط اثرگذار است. این رابطه, بستر مطالعات جغرافیایی را تشكیل می‌دهد.بنابراین پندار ما از محیط و انسان معرفت جغرافیایی را تشکیل می دهد.

اینجا می‌خواهم چشم‌انداز دیگری به تعریف اضافه كنم و آن اینكه جغرافیا ارتباط میان محیط، انسان و زمان را بیان می‌كند. آنچه بسیاری از دانشمندان جغرافیا بر سر آن توافق پندار دارند اصل محیط. به عنوان بستر و پدیده، و انسان به عنوان بستر و پدیده‌ای دیگر است. هیچ ‌یك از جغرافیدان‌ها در اینكه این دو مفهوم و دو واژه در كانون مطالعات جغرافیایی هستند اختلاف نظر ندارند، بلكه اتفاق نظر دارند‌‌. بنابراین ما نظریه پردازی در جغرافیا و ارتباط آن با علوم انسانی را براساس این وجه مشترك كه از جغرافیا ارائه شده است و اتفاق نظر بر آن وجود دارد عرضه می‌كنیم.

 بعضی اندیشمندان اضافاتی مانند مدیریت،تكنولوژی و فضا بر این تعریف افزودند.چنین تعریف هایی را باید به صورت خاص بررسی كرد‌. ‌حتی از تعریف خود مبنی بر اینکه جغرافیا رابطه بین انسان,محیط و زمان است به دلیل نقدی که بر «زمان» می گیرند و هنوز مقبولیت عام نیافته است صرفنظر می کنیم هرچند بر آن باور داریم.

به عبارت دیگر:

تصورات بسیار گوناگون و گاه غلطی از جغرافیا وجود دارد. جغرافیا فقط حفظ کردن نام مکانها و نقشه برداری نیست هر چند که هر دوی آنها بسیار مهم هستند. 
جغرافیا علم مطالعه و توصیف چشم اندازهای طبیعی، کوه ها، آب و هوا، رودخانه ها و انسانها در ارتباط با یکدیگر است. علم جغرافیا یکی از بهترین راه ها برای مطالعه جهان است. 
تعاریف زیر گزیده ای از تعاریفی است که برای علم جغرافیا مطرح شده است: 
- علم جغرافیا از علوم اجتماعی است که تمرکز اصلی آن بر روی پراکندگی مکانی انسانها و پدیده های فیزیکی زمین است. 
- مطالعه ارتباط بین انسانها و محیط زیست آنها با تاکید بر روی پراکندگی مکانی و محیط زیست در مقیاسهای گوناگون 
وظیفه اصلی علم جغرافیا توجه به تاثیرات متقابل انسان و طبیعت یا عمل و عکس العمل است. بدین طریق که هر جزء از حیات انسانی و هر پدیده طبیعی و انسان و کیفیت ناحیه ای و عوامل بوم و بومی در داخل یک یا چند شاخه از علم جغرافیا قرار می گیرد و یک نظم ویژه در همه پدیده هایی که در داخل یک سرزمین و یا یک مکان جغرافیایی به ظهور می رسد، بوجود می آید. 
در حقیقت فکر جغرافیایی ، توانایی شناخت علل این نظم و وابستگی چهره های طبیعی و انسانی به یکدیگر و دریافت نتایج حاصل ازآن است. 
پس می توان گفت که علم جغرافیا، از طریق تفکر و کاربرد، جهان ما را شکل می دهد و جغرافیدانان به منزله متخصصین محیط جغرافیایی، راهگشا، برنامه ریز، هدایت گر، کشتیبان، مشاهده گر، آموزش دهنده، منتقد و بالاخره زندگی بخش به مکانهای شناخته می شوند. نتیجه آنکه، با تغییر شرایط اجتماعی، محتوای تعاریف جغرافیا نیز تغییر می یابد. 




دیدگاه ها : نظرات
آخرین ویرایش: شنبه 2 شهریور 1392 03:32 ب.ظ